در زمره تجهیزات ایمنی ساختمانها و محیطهای صنعتی، شیر آلات آتش نشانی یکی از مهمترین و ضروریترین عناصر بهشمار میروند. این قطعات نقش بسزایی در کنترل جریان آب، فشار، توزیع و مدیریت سیستمهای اطفاء حریق ایفا میکنند.
شیر آلات آتش نشانی چیست؟
شیر آلات آتش نشانی شامل تمامی شیرهای کنترلی است که در سیستمهای اطفاء حریق برای کنترل جریان آب، فشار، قطع و وصل و مدیریت شبکه لولهکشی استفاده میشوند. این شیرها معمولاً در مسیر خطوط اصلی آب، پمپهای آتشنشانی، هیدرانتها، قرقرههای شلنگ و سیستمهای اسپرینکلر بهکار گرفته میشوند.
این تجهیزات باید از استحکام بالا، مقاومت در برابر فشار و دما، و همچنین دوام لازم در شرایط اضطراری برخوردار باشند. شیرآلات آتشنشانی بهعنوان قلب سیستمهای اطفاء حریق شناخته میشوند.
ساختار و اجزاء اصلی شیر آلات آتش نشانی
هر شیر آتش نشانی از چندین بخش تشکیل شده است:
الف) بدنه شیر
بدنه شیر معمولاً از چدن، برنج، فولاد ضدزنگ یا فولاد کربنی ساخته میشود. این بخش باید استحکام کافی برای تحمل فشارهای بالا و مقاومت در برابر زنگزدگی داشته باشد.
ب) دیسک و صفحه سیل
این بخش بهعنوان قطعهای است که جریان آب را متوقف یا آزاد میکند. مواد این قسمت معمولاً از نئوپرن، EPDM، فلز به فلز یا استنلس استیل هستند.
ج) دسته یا چرخه کنترل
دسته یا چرخه کنترل میتواند دستی، الکتروموتوری، هوایی یا هیدرولیکی باشد. در سیستمهای آتشنشانی اغلب از شیرهای دستی یا الکتریکی استفاده میشود.
د) نشیمنگاه شیر
نشیمنگاه محل تماس دیسک با بدنه است و باید بهگونهای باشد که در حالت بسته، نشتی نداشته باشد.
انواع شیر آلات آتش نشانی
شیر آلات آتش نشانی به چند دسته اصلی تقسیم میشوند که هر کدام کاربرد خاص خود را دارند:
۱. شیر کروی (Ball Valve)
این نوع شیر بهدلیل سادگی و قابلیت اطمینان بالا، در بسیاری از سیستمهای آتشنشانی استفاده میشود. تنها یک چرخش ۹۰ درجهای برای باز و بسته کردن لازم است.
۲. شیر فرامینی (Gate Valve)
این شیرها برای قطع و وصل کامل جریان آب استفاده میشوند و در مسیر اصلی لولهکشی آتشنشانی کاربرد دارند.
۳. شیر فلکهای (Butterfly Valve)
این شیرها دارای وزن سبک و قیمت مناسب هستند و در سیستمهای با قطر بالا استفاده میشوند.
۴. شیر کنترل فشار (Pressure Regulating Valve)
این شیرها فشار آب را در سیستم ثابت نگه میدارند و از آسیبهای ناشی از فشار زیاد جلوگیری میکنند.
۵. شیر یکطرفه (Check Valve)
این شیرها اجازه میدهند آب فقط در یک جهت حرکت کند و از بازگشت غیرمجاز آب جلوگیری میکنند.
۶. شیر تست و آلارم (Test and Alarm Valve)
این شیرها در سیستمهای اسپرینکلر استفاده میشوند و قادرند فعالشدن یک اسپرینکلر را تشخیص دهند و سیگنال به سیستم اعلام کنند.
کاربردهای شیرآلات آتشنشانی
شیرآلات آتشنشانی در انواع محیطهای مختلفی کاربرد دارند. در زیر به مهمترین کاربردهای این دستگاه اشاره میکنیم:
الف) سیستمهای اسپرینکلر
در این سیستمها، شیرهای تست و آلارم و کنترل فشار نقش برجستهای دارند و در تشخیص حریق و کنترل جریان آب بسیار مؤثرند.
ب) هیدرانتهای داخلی و خارجی
در سیستمهای هیدرانت، از شیرهای کروی، فرامینی و فلکهای برای کنترل آب استفاده میشود.
ج) قرقره شلنگ اطفاء حریق
در این سیستمها، شیرهای قطع و وصل و یکطرفه کاربرد دارند.
د) پمپهای آتشنشانی
در مسیر پمپهای آتشنشانی، شیرهای کنترل فشار و یکطرفه بهکار میروند.
ه) سیستمهای اطفاء حریق خاص (مثل CO₂ و فوم)
در این سیستمها، شیرهای فلکهای و کروی با مقاومت در برابر مواد شیمیایی استفاده میشوند.
خصوصیات فنی و استانداردهای شیرآلات آتشنشانی
بهمنظور انتخاب بهترین شیرآلات آتشنشانی، باید به چندین نکته فنی و استاندارد مهم توجه کرد:
الف) فشار کاری
شیر باید قادر باشد فشار کاری مورد نیاز را تحمل کند. این فشار معمولاً بین ۱۰ تا ۲۵ بار است.
ب) قطر لوله (Size)
قطر شیر باید با قطر لولههای شبکه آب سازگار باشد. معمولاً این مقادیر از ۱ اینچ تا ۱۲ اینچ متغیر است.
ج) جنس بدنه
بدنه شیر باید از چدن، برنج، فولاد ضدزنگ یا فولاد کربنی باشد.
د) استانداردهای بینالمللی
محصول باید دارای استانداردهای FM, UL, ISO, EN و استاندارد ایران (ISIRI) باشد.
ه) نوع اتصال
شیرها میتوانند با اتصال فلنجی، رزوهای، لاکهای یا Welding باشند.
و) قابلیت نصب آسان
شیر باید به گونهای طراحی شده باشد که نصب آن در شبکه آب آتشنشانی بهراحتی انجام شود.
نحوه عملکرد شیرآلات آتشنشانی
عملکرد شیرآلات آتشنشانی به نوع آن بستگی دارد:
شیر کروی : با چرخش ۹۰ درجهای، جریان آب را کنترل میکند.
شیر فرامینی : با باز و بسته کردن دیسک، جریان آب را قطع یا وصل میکند.
شیر فلکهای : با چرخش یک دیسک مرکزی، جریان آب را کنترل میکند.
شیر یکطرفه : فقط اجازه حرکت آب در یک جهت را میدهد.
شیر کنترل فشار : فشار آب را در سیستم ثابت نگه میدارد.
شیر تست و آلارم : فعالشدن یک اسپرینکلر را تشخیص داده و سیگنال به سیستم اعلام میدهد.
نگهداری و تست دورهای شیرآلات آتشنشانی
برای اینکه شیرآلات آتشنشانی بهدرستی عمل کنند، باید بهطور منظم از آنها نگهداری شود. در زیر به چند نکته مهم در این زمینه اشاره میکنیم:
بازرسی دورهای : مرتب بررسی کنید که شیر بدون نشتی و دستهها در وضعیت مناسب باشند.
تست عملکرد : هر چند وقت یکبار عملکرد شیر را تست کنید.
روغنکاری مفصلها : از خشکی و زنگزدگی قطعات متحرک جلوگیری کنید.
دوری از مواد شیمیایی خورنده : در محل نصب شیر از مواد شیمیایی خورنده دوری کنید.
آموزش کاربران : کاربران را با نحوه استفاده صحیح از شیرها آشنا کنید.
انتخاب بهترین شیرآلات آتشنشانی
در انتخاب یک شیر آتشنشانی مناسب، چندین عامل مهم دخیل است:
نوع سیستم اطفاء حریق
نوع حریق احتمالی
فشار و حجم آب مورد نیاز
قطر لوله و ظرفیت جریان
برند و استانداردهای محصول
فاراده الکتریک: تأمینکننده معتبر شیرآلات آتشنشانی
شرکت فاراده الکتریک یکی از معتبرترین و قدیمیترین شرکتهای تأمینکننده تجهیزات ایمنی و اطفاء حریق در ایران است. این شرکت با دارا بودن تجربه چندین ساله ، گواهیهای استاندارد لازم و تیم متخصص، خدمات خود را در زمینه تولید، واردات و توزیع محصولات اطفاء حریق ارائه میدهد.
فروش انواع شیرآلات آتشنشانی با کیفیت بالا
مشاوره رایگان در انتخاب بهترین محصول برای نیاز شما
خدمات پس از فروش و نگهداری
ارسال سریع به تمام نقاط کشور
تنوع محصولات
کیفیت بالا و استانداردهای بینالمللی
پشتیبانی فنی و خدمات پس از فروش
قیمت مناسب و رقابتی
شیرآلات آتشنشانی یکی از اساسیترین ابزارهای ایمنی در هر سیستم اطفاء حریقی هستند. انتخاب صحیح این محصول، نصب درست آن و نگهداری منظم، میتواند جان انسانها و داراییها را در مقابل خطرات ناشی از حریق حفظ کند.
اگر به دنبال یک شیرآلات آتشنشانی با کیفیت، استاندارد و قابل اعتماد هستید، شرکت فاراده الکتریک بهترین انتخاب برای شماست. با مراجعه به وبسایت این شرکت یا تماس مستقیم با کارشناسان مجرب، میتوانید بهترین گزینه را برای نیاز خود انتخاب کنید.
