تابلو ارت – توضیحات کامل، انواع و استانداردها
تابلو ارت (Earth Panel) یکی از اجزای ضروری در سیستمهای زمینکردن (ارتینگ) است که نقش حیاتی در افزایش ایمنی شبکههای برق و تجهیزات الکتریکی دارد. این تابلوها به عنوان مرکز توزیع و مدیریت اتصالات زمین عمل میکنند و جریانهای نشتی، اضافهبار و ولتاژهای خطرناک را به زمین منتقل میکنند. در این مقاله به بررسی جامع تابلو ارت، انواع آن، استانداردهای مرتبط، کاربردها و نحوه عملکرد آن میپردازیم.
تابلو ارت چیست؟
تابلو ارت یک تابلوی فلزی است که به منظور اتصال و مدیریت سیمهای ارتینگ استفاده میشود. این تابلو شامل ترمینالها، شینها و سایر اجزای لازم برای اتصال تجهیزات الکتریکی به سیستم زمینکردن است.
(تصویر شماتیک تابلو ارت)
خصوصیات تابلو ارت
تابلو ارت به دلیل خواص فیزیکی و طراحی خاص، یکی از مهمترین اجزای سیستمهای ارتینگ است. مهمترین خصوصیات آن عبارتند از:
هدایت الکتریکی بالا : ساختار فلزی تابلو باعث انتقال موثر جریانهای نشتی به زمین میشود.
مقاومت در برابر خوردگی : تابلوهای ارت معمولاً از موادی مانند فولاد گالوانیزه یا مس ساخته میشوند که مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارند.
دوام طولانیمدت : حتی در شرایط محیطی سخت نیز عمر طولانی دارد.
قابلیت توسعه : طراحی تابلو ارت به گونهای است که میتواند برای اضافه کردن اتصالات جدید گسترش یابد.
انواع تابلو ارت
تابلوهای ارت بر اساس نوع کاربرد، جنس و طراحی به انواع مختلفی تقسیم میشوند. در ادامه به بررسی هر نوع میپردازیم:
۱. تابلو ارت مسی (Copper Earth Panel)
جنس : از مس خالص یا مس با پوششهای خاص ساخته میشود.
مزایا :
هدایت الکتریکی بسیار بالا
مقاومت در برابر خوردگی
کاربرد : در مناطقی که خاک اسیدی یا خورنده است و نیاز به مقاومت بالا در برابر خوردگی وجود دارد.
۲. تابلو ارت فولادی گالوانیزه (Galvanized Steel Earth Panel)
جنس : از فولاد گالوانیزه ساخته میشود.
مزایا :
قیمت مقرونبهصرفه
مقاومت مناسب در برابر خوردگی
کاربرد : در مناطقی با شرایط محیطی متوسط استفاده میشود.
۳. تابلو ارت استیل (Stainless Steel Earth Panel)
جنس : از فولاد ضدزنگ (Stainless Steel) ساخته میشود.
مزایا :
مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی
دوام طولانیمدت
کاربرد : در مناطقی با شرایط محیطی سخت و خاکهای بسیار خورنده استفاده میشود.
۴. تابلو ارت مدولار (Modular Earth Panel)
جنس : از مواد مختلفی مانند مس، فولاد گالوانیزه یا استیل ساخته میشود.
مزایا :
طراحی مدولار و قابل توسعه
نصب آسان و سریع
کاربرد : در سیستمهای ارتینگ صنعتی و تجاری که نیاز به عملکرد بالا دارند.
استانداردهای تابلو ارت
برای تضمین کیفیت و ایمنی تابلوهای ارت، استانداردهای مختلفی توسط سازمانهای بینالمللی و محلی تعیین شده است. برخی از مهمترین استانداردها عبارتند از:
استاندارد IEC 60947-7-1 : این استاندارد به طراحی و ساخت تابلوهای ارتینگ میپردازد و الزاماتی در مورد هدایت الکتریکی، مقاومت در برابر خوردگی و دوام طولانیمدت تعیین میکند.
استاندارد IEEE 80 : این استاندارد به طراحی و نصب سیستمهای ارتینگ میپردازد و الزاماتی در مورد مقاومت الکتریکی و ایمنی تابلوها تعیین میکند.
استاندارد ISIRI 3750 : این استاندارد داخلی ایران به طراحی و ساخت تابلوهای ارتینگ میپردازد و الزاماتی در مورد جنس، مقاومت و ایمنی تعیین میکند.
کاربرد تابلو ارت
تابلو ارت در سیستمهای مختلفی کاربرد دارد که شامل موارد زیر است:
سیستمهای ارتینگ صنعتی :
در صنایع مختلف مانند نفت، گاز و پتروشیمی، تابلو ارت برای اتصال تجهیزات سنگین به زمین استفاده میشود.
سیستمهای ارتینگ خانگی :
در ساختمانهای مسکونی، تابلو ارت برای اتصال لوازم برقی به سیستم ارتینگ استفاده میشود.
حفاظت در برابر صاعقه :
تابلو ارت به عنوان بخشی از سیستمهای پاراگراف (Lightning Protection System) برای هدایت جریان صاعقه به زمین استفاده میشود.
سیستمهای ارتینگ تجاری :
در مراکز خرید، بیمارستانها و دفاتر، تابلو ارت برای اتصال تجهیزات الکتریکی به زمین استفاده میشود.
نکات مهم در انتخاب و نصب تابلو ارت
برای انتخاب و نصب صحیح تابلو ارت، باید به نکات زیر توجه کرد:
انتخاب جنس مناسب :
جنس تابلو باید بر اساس شرایط محیطی و نوع خاک انتخاب شود.
انتخاب ظرفیت مناسب :
تابلو باید ظرفیت کافی برای اتصال تمام تجهیزات الکتریکی داشته باشد.
اتصال محکم :
اتصال سیمهای ارت به تابلو باید به صورت محکم و بدون اکسیداسیون انجام شود.
استفاده از مواد کاهنده مقاومت زمین :
استفاده از موادی مانند بنتونیت برای کاهش مقاومت الکتریکی زمین توصیه میشود.
تابلو ارت یکی از اجزای ضروری سیستمهای زمینکردن است که نقش حیاتی در افزایش ایمنی شبکههای برق و تجهیزات الکتریکی دارد. این محصول به دلیل هدایت الکتریکی بالا ، مقاومت در برابر خوردگی و دوام طولانیمدت ، در بازار با نامهای مختلفی شناخته میشود. استفاده از تابلو ارت با کیفیت و نصب صحیح آن میتواند به بهبود عملکرد سیستمهای الکتریکی و کاهش خطرات ناشی از جریانهای نشتی کمک کند.
